De primeur voor een elektrische gestuurde boring op basis van waterstof staat op naam van A.Hak. Met een pilot in Bergen op Zoom vorig jaar [https://ap.lc/coxMD] werd een belangrijke stap gezet in het toepassen van emissieloze technieken bij bouwprojecten. Juist in gebieden waar stikstofruimte schaars is. Die leerervaring betaalt zich nu uit. Op het project Koegras Tracé 1 Zandijk in Den Helder past A.Hak de waterstoftechniek opnieuw toe. Het resultaat: een praktische emissieloze uitvoering. Duurzaamheidscoördinator Caglar Yilmaz en werkvoorbereider Julian Achterberg vertellen meer over deze Best Practice.
Het project
Koegras Tracé 1 Zandijk maakt onderdeel uit van de verzwaring en uitbreiding van het elektriciteitsnet in Den Helder. In opdracht van Liander legt A.Hak nieuwe stroomkabels aan langs de Zanddijk en Jan Verfailleweg. De werkzaamheden bestaan uit een combinatie van boor- en graafwerk, uitgevoerd in een smalle zone pal naast een Natura 2000-gebied. Juist die ligging maakte emissieloos werken essentieel: vanwege de vergunningsvereisten moest het complete werk elektrisch worden uitgevoerd. Dat stelde het projectteam voor een uitdaging. Julian: “Zowel op logistiek als technisch gebied, want elektrisch materieel kan niet eenvoudig worden ingezet of opgeladen in dit gebied.” De oplossing werd gevonden in waterstof. “Als krachtbron voor de elektrische boormachine en als efficiënte manier om voldoende vermogen op de locatie te krijgen zonder talloze transportbewegingen,” legt Julian uit.
Werken met onbekende factoren
Voor Julian was het werken aan dit project vooral spannend. “Omdat het elektrisch moest gebeuren, kregen we te maken met onbekende factoren. De vergunningsvoorwaarden, het bestellen van waterstof, de planning en het inregelen van alle voorzieningen: alles was nog zo nieuw. Je weet niet precies wat je kunt verwachten, en je hebt niet overal zelf invloed op. Dat maakt het uitdagend, maar daardoor is de beloning ook groter als het vervolgens gewoon lukt.”
Een leerervaring die zijn waarde bewijst
Die herkenning is er ook bij Caglar, al kijkt hij vanuit een bredere rol naar de ontwikkeling binnen A.Hak. “Emissieloos werken leeft. Wij hebben altijd voor ogen om daar waar dat kan het beste toe te passen. Deze manier van werken is nog niet de standaard, maar inmiddels wel de standaard als wanneer alternatieven nodig zijn. Met de pilot in Bergen op Zoom waren we de eerste in Europa die een boring op waterstof uitvoerden. Daarop voortbouwen en het verder optimaliseren maakt dit project extra waardevol.”
Meten, leren en verbeteren
Waar de pilot in Bergen op Zoom vooral gericht was op leren en proberen, is er op Koegras Tracé 1 Zandijk veel nauwkeuriger gemeten. “We kunnen nu in detail aangeven hoeveel energie we per dag nodig hebben en hoe we dat het beste kunnen organiseren,” vertelt Julian. “Elke keer worden we beter in het plannen, meten en slim inzetten van elektrisch materieel. Dat helpt voor toekomstige projecten, ook op het financiële vlak.”
Rust op de bouwplaats en een andere manier van denken
Naast de technische voordelen ervaart de uitvoering zelf ook positieve effecten. Julian: “Je merkt dat werken met elektrisch materieel rust geeft. Geen herrie, geen dieselmotoren emissies. Dan weet je waar je het voor doet.” Toch vraagt het wel een andere manier van denken. Caglar noemt het een cultuurverandering: “We hebben ruim 65 jaar lang met diesel gewerkt. Dan weet je alles. Nu moet je opnieuw balanceren: tussen wat kan, wat nodig is en wat duurzaam is. Maar we overtreffen onszelf elke keer weer.”
De meerwaarde van Bewuste Bouwers
Ook de deelname aan Bewuste Bouwers speelt een rol bij A.Hak. Julian: “De toolboxen waren nuttig, vooral op het gebied van milieu en omgeving. Je merkt dat bewust omgaan met het milieu niet altijd vanzelfsprekend is in de dagelijkse praktijk.” Caglar vult aan: “Veiligheid is bij ons diep verankerd in de manier van werken. Voor de overige pijlers helpt Bewuste Bouwers breder te kijken. Een auditor kijkt verder dan de bouwhekken. Dat geeft inzicht, voorkomt bedrijfsblindheid en bevestigt wanneer je goed bezig bent. Daar zit voor ons de meerwaarde.
Vooruitblik: emissieloos blijft de norm
Dankzij de ervaringen op dit project worden toekomstige projecten weer een stukje makkelijker emissieloos uit te voeren. “Waterstof heeft zeker toekomst,” aldus Julian. “En we kijken ook naar biogas en andere alternatieven. Op dit werk hebben we tonnen CO₂-uitstoot en stikstof bespaard. Dat maakt dit niet alleen een Best Practice, maar ook een concreet voorbeeld van hoe de bouwsector stap voor stap groener wordt.”
